Hattuşa

Çorum'da, Anadolu yaylasında; Hitit İmparatorluğu'nun başkenti olan, surlar ve tapınaklarla çevrili antik kent.

Neden görülmeli

Hattuşa, Orta Anadolu yaylasının kuzey kesiminde, bir zamanlar Anadolu’nun büyük bölümüne ve Kuzey Suriye’ye hükmeden Hitit İmparatorluğu’nun başkentiydi. Bugün geniş bir arazi üzerinde uzanan surları, kapıları ve tapınak kalıntılarıyla, üç bin yılı aşan bir devlet geleneğinin izlerini taşır. Alan 1986’da UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınmıştır.

Tarihsel bağlam

Kent, MÖ 17. yüzyıldan MÖ 12. yüzyıla dek Hititlerin siyasi, dinî ve kültürel merkezi oldu. 1906’da başlayan kazılar, burada bulunan çivi yazılı tabletlerle devletin arşivini gün ışığına çıkardı; bu tabletler, dönemin diplomasisi ve hukuku hakkında bilinen en zengin kaynaklardan biridir ve UNESCO Dünya Belleği’ne de kayıtlıdır.

Alanda ne görülür

Ören yeri geniştir ve bir güzergâh boyunca araçla ya da yürüyerek dolaşılır. Aslanlı Kapı, Kral Kapı ve yer altı geçidi Yerkapı, kentin savunma ve tören mimarisini gösterir. Büyük Tapınak ve yukarı şehirdeki tapınak alanları, Hitit kent düzeni hakkında fikir verir. Yakındaki Yazılıkaya açık hava tapınağı, kayalara oyulmuş tanrı kabartmalarıyla bilinir.

Nasıl gidilir

Hattuşa, Boğazkale ilçesindedir ve Çorum merkezine yaklaşık 85 kilometre uzaklıktadır. En yakın havalimanları Ankara ve Çorum-Merzifon’dur; çoğu ziyaretçi Ankara veya Çorum üzerinden araçla gelir. Ören yeri geniş olduğundan, ana noktalar arasında araçla dolaşmak zaman kazandırır.

Ören yerinin girişinde bir ziyaretçi merkezi ve otopark bulunur; buradan başlayan güzergâh, üst şehirdeki tapınak alanlarına kadar uzanır. Yaz sıcağında gölge az olduğundan gezi sabaha bırakılabilir.

Ne zaman gidilir

İlkbahar ve sonbahar, hem sıcaklık hem manzara açısından en dengeli dönemlerdir. Yaz öğleleri sıcak ve gölgesiz olabilir; kış ise yaylada soğuk ve karlı geçer. Geniş alanı gezmek için rahat ayakkabı, şapka ve su önerilir.

Sorumlu ziyaret

Hattuşa’nın taş yapıları binlerce yıllıktır ve kırılgandır. Surların ve kalıntıların üzerine çıkmamak, işaretli güzergâhın dışına taşmamak ve kazı alanlarına saygı göstermek hem koruma hem güvenlik açısından gereklidir. Kazı ve bakım çalışmalarına bağlı olarak bazı bölümler geçici olarak ziyarete kapalı olabilir; güncel durumu resmî kaynaktan almak yerinde olur.

Yakınında

Kayalara oyulmuş Yazılıkaya tapınağı, ören yerine çok yakındır ve aynı ziyarete eklenir. Bir başka Hitit merkezi olan Alacahöyük ve Çorum Müzesi, bölgedeki Hitit mirasını tamamlayan duraklardır.