Pratik bilgiler

Bu sayfadaki değişebilir bilgilerin (vize, ücret, kural) tamamı resmî kaynağa bağlanmıştır. Yola çıkmadan önce bu sayfaya değil, kaynağa bakın.

Acil durum ve resmî numaralar

112 — tüm acil çağrılar (ambulans, itfaiye, polis, jandarma) tek numarada birleşti. Eski numaralar (155, 110, 156) hâlâ yönlendirir ama tek doğru numara 112’dir.

• AFAD 122 — afet ve acil durum
• Orman yangını ihbar 177 — dumanı gördüğünüz an arayın, emin olmayı beklemeyin
• Alo 153 — belediye hizmetleri (yerel sorunlar, altyapı)

Dağda ya da şebeke çekmeyen yerde konumunuzu koordinat olarak verebilmek arama-kurtarma ekiplerinin işini ciddi biçimde kolaylaştırır. Telefonunuzun harita uygulamasından koordinatı okumayı bilmek, çevrimdışı harita indirmek kadar önemli.

Ormanda ve doğada: bilmeyenin başını yakan kurallar

Orman girişi yasakları. Haziran-ekim arasında valilikler yangın riski nedeniyle ormanlara girişi tamamen kapatabilir. Karar il il ve yıl yıl değişir; “geçen yıl açıktı” bilgisi işe yaramaz. Gitmeden önce ilgili valiliğin güncel duyurusuna bakın.

Ateş. Orman ve orman sayılan alanlarda ateş yakmak, mangal dahil, neredeyse her koşulda yasaktır ve cezası ağırdır. Sadece belirlenmiş mangal alanları istisnadır.

Drone. Ören yerleri, müzeler, askeri bölgeler ve havalimanı çevrelerinde drone uçurmak izne tabidir. İzinsiz uçurmak el koyma ve ciddi para cezasıyla sonuçlanır. Sınıra yakın illerde hiç denemeyin.

Antika ve taş. Ören yerinden taş, sikke ya da seramik parçası almak kültür varlığı kaçakçılığı kapsamındadır. Sahilden aldığınız “ilginç bir taş” havalimanında sorun çıkarabiliyor.

Askeri yasak bölgeler. Doğu ve güneydoğuda tabelasız görünen ama kapalı bölgeler var. Jandarmaya sormak en pratik yol; sorulmasından rahatsız olmazlar.

Deprem

Türkiye aktif bir deprem kuşağında. Kaldığınız yerde çıkışların nerede olduğunu bilmek, ağır eşyaların yatağın üstünde olmadığından emin olmak ve çök-kapan-tutun refleksini bilmek temel. AFAD’ın uyarı sistemi ve deprem sonrası yönlendirmeleri için AFAD’ın resmî uygulaması telefonda dursun. Sarsıntı sırasında merdivene ve asansöre koşmak, kapı eşiğine geçmekten daha risklidir.

Müzekart

Türkiye’de yaşıyorsanız ve yılda birkaç müze ya da ören yeri geziyorsanız Müzekart neredeyse her zaman kendini amorti eder. Bir yıl geçerlidir, Bakanlığa bağlı yüzlerce alanı kapsar ve muze.gov.tr üzerinden alınır. Telefonda taşımak gişe kuyruğunu atlatır. Kapsam ve ücret dönem dönem değiştiği için alma anında resmî sayfayı kontrol edin.

Ayrıntılar için: Müzeler ve ören yerleri.

Ödeme ve para

Kart neredeyse her yerde geçer, temassız standarttır. Nakit hâlâ gereken yerler: köy bakkalı, semt pazarı, dolmuş, bazı ören yeri girişleri, küçük lokantalar. Kırsalda çekilecek ATM bulmak her zaman kolay değil, yola çıkmadan önce bir miktar nakit bulundurmak mantıklı.

Güncel resmî kur için tcmb.gov.tr. Döviz bozdururken şehir merkezindeki döviz büroları genellikle havalimanı ve otelden daha iyi kur verir.

Ulaşım notları

Ayrıntı için Ulaşım sayfasına bakın; burada sadece pratik olanlar:

• HGS. Otoyol ve köprü geçişleri HGS ile ödenir. Kiralık araçlarda genellikle takılıdır ama bakiyesini sorun; bakiyesiz geçiş sonradan cezaya döner.
• Bayram trafiği. Ramazan ve Kurban Bayramı’nda otoyollar ve otobüsler dolar, biletler haftalar öncesinden tükenir. Aynı dönemde büyük şehirler boşalır ve gezmek için ideal hâle gelir.
• Dağ yolları. Kaçkarlar, Munzur ve Doğu Karadeniz’de yaylaya çıkan yolların bir kısmı stabilize ve dardır; sıradan bir binek araçla her yayla yoluna girilmez.
• Kış. Doğu Anadolu’da aralık-mart arasında yollar kapanabilir; zincir ve kışlık lastik yasal zorunluluktur.

Yurtdışından gelenler için

Giriş. Vize gerekip gerekmediği vatandaşlığa göre değişir. Tek doğru kaynak Dışişleri Bakanlığı’nın vize sayfası, tek resmî başvuru adresi evisa.gov.tr. Aynı belgeyi komisyonla satan çok sayıda benzer site var; resmî olan .gov.tr uzantılı olandır.

Mavi Kart. Türk vatandaşlığından çıkmış kişiler ve çocukları Mavi Kart ile vizesiz girer ve Türkiye’de birçok hakka sahiptir. Kart yanınızda olsun; pasaportla birlikte ibraz edilir.

Telefon (IMEI) kaydı. Yurtdışından getirilen bir telefon, Türk hattıyla sınırlı bir süre — yaygın uygulamada yaklaşık 120 gün — çalışır, sonra şebekeye kapanır. Uzun kalacaksanız cihazı kaydettirip harcını ödemeniz gerekir. Kısa ziyaretlerde sorun değil; eSIM kullanmak bu meseleyi tamamen ortadan kaldırır.

Ehliyet. Türkiye, yabancı ehliyetleri belirli bir süre için tanır; uzun kalışta ehliyet değişimi gerekir. Kiralık araç için kredi kartı ve çoğu firmada asgari yaş/sürüş süresi şartı vardır.

Askerlik ve ikamet. Yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları için askerlik ve ikamet kuralları kendi durumlarına göre değişir; bu bir seyahat rehberinin kapsamı dışındadır. Resmî bilgi için Göç İdaresi Başkanlığı ve ilgili konsolosluk.

Küçük ama işe yarar

Nöbetçi eczane. Her ilçede bir eczane sırayla gece açık kalır; diğerlerinin camında adresi yazar.

Su. Şehir şebekesi klorlanır ve arıtılır; yemek ve temizlik için kullanılır, ama içmek için çoğunlukla damacana ya da filtre tercih edilir. Kırsalda çeşme suyu genellikle içilir.

Elektrik. 220 V, 50 Hz, yuvarlak iki uçlu Avrupa fişi.

Bahşiş. Lokantada %5–10, takside yuvarlama, otelde küçük bir not. Hesaba servis ücreti eklenmiş olabilir, bakın.

Camiye giriş. Namaz vakti dışında ziyaret serbesttir. Ayakkabı girişte çıkar, kadınlar başını örter, herkes omuz ve dizini kapatır; kapıda örtü bulunur. Namaz kılanın önünden geçilmez.